مقاله gl/l (165)

پایان نامه کارشناسی رشته روان شناسی عمومی

موضوع پژوهش :

بررسی رابطه بین هویت یابی و رشد اخلاقی در دانشجویان رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر در سال تحصیلی 85-84

استاد راهنما :

محمد رضا علیپور

پژوهشگر :

مریم معمار زاده

سال تحصیلی 85-84

چکیده :

هدف از این تحقیق بررسی رابطۀ هویت یا بی بار شر اخلاقی در دانشجویان دختر و پسر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر در سال تحصیلی 85-84 می باشد .این تحقیق که از نوع تحقیق توصیفی – همبستگی است بر روی 100 نفر از این دانشجویان که به عنوان نمونه آماری انتخاب شده بودند اجرا گردید . این نمونه 100 نفری که به صورت کاملاً تصادفی انتخاب شده بودند شامل 50 نفر دانشجوی دختر و 50 دانشجوی پسر می باشد .در این تحقیق از 2 پرسش نامه DIT رست برای سنجش میزان رشد اخلاقی و پرسش نامه هویت سنجی احمدی برای سنجش میزان هویت یابی استفاده شده و بعد از اجرای این پرسش نامه ها بر روی نمونه آماری 100 نفرۀ این تحقیق به منظور تجربه و تحلیل آماری داده های بدست از نمرات خام پرسشنامه این دانشجویان از نرم افزار SPSS استفاده شد و به کمک روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی داده ها توصیف و تحلیل گردیدند.

در قسمت آمار استنباطی از آزمون T مستقل و آزمون ضریب همبستگی اسپرین استفاده شده که سطح معنی دار در این آزمون ها 5% در نظر گرفته شد . در این تحقیق چهار فرضیه مطرح شد که شامل موارد زیر است :

فرضیه 1 : بین میزان رشد اخلاقی دانشجویان پسر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر و هویت یابی آنان رابطۀ معنی دار وجود دارد .

فرضیه 2 : بین میزان رشد اخلاقی دانشجویان دختر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر و هویت یابی آنان رابطۀ معنی داری وجود دارد .

فرضیه 3 : بین هویت یابی دانشجویان دختر و پسر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر تفاوت معنی داری وجود دارد .

فرضیه 4 : بین رشد اخلاقی دانشجویان دختر و پسر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر تفاوت معنی داری وجود دارد .بعد از تحلیل و نتیجه گیری نهایی در این تحقیق نتایج نشان داده که فرضیه 1 و 2 و 3 تأیید می گردد و فرضیه 4 رد می شود .

فهرست مطالب
عنوان صفحه

فصل اول

« طرح پژوهش »

مقدمه :

هویت و نحوۀ شکل گیری آن از موضوعاتی است که مورد علاقه بسیاری از حوزه های علمی همچون روان شناسی ، جامعه شناسی ، علوم سیاسی و حتی ادبیات و هنر است . از دیدگاه روان شناسی موضوع هویت در شاخه های مختلف چون روان شناسی اجتماعی ، روان شناسی رشد روان شناسی مرضی و روان شناسی شخصیت مورد بحث قرار گرفته است . این موضوع از یک طرف نشان دهندۀ اهمیت موضوع و از طرف دیگر نشانه ای از وسیع بودن حوزه مورد بررسی است .

به کمک هویت است که افراد به تعریفی از خویشتن می رسند که اگر این تعریف با واقعیت اجتماعی آنها در تعارض باشد ، حالت هایی چون عدم پختگی ، فشار روانی و مشکلات رفتاری را تجربه می کنند . وجود این رفتار ها در سال های پایانی نوجوانی و اوایل جوانی از نظر بسیاری از روان شناسان نشان دهندۀ تلاش طبیعی افراد به منظور پیدا کردن یک تعریف از خود و به عبارت دیگر هویت یابی می باشد .

جستجوی هویت همواره با سایه ای از ابهام ، نگرانی و تردید همراه است . گرچه بذر های هویت از قبل نوجوانی کاشته شده اند اما افراد تا نوجوانی مجذوب این تکلیف نمی شوند .

نوجوان درصدد است تا در دنیای پر از ازدحام و شدیداً متغییر معاصر ، جایگاه خود را بیابد . و هویتی از خویش بدست آورد . نوجوانان بر آنند تا هویت مورد نظر را آن گونه که مایل هستند به وجود آورند و به سؤال همیشگی پاسخ دهند که « ما کیستیم ؟ و برای چه زندگی می کنیم ؟ » .

فرایند هویت جویی در یک نوجوان زمانی به هدف می رسد که نوجوان بتواند بگوید « من کیستم ؟ » و رویکرد او متوجه آینده باشد . نوجوان به این هدف نائل نمی شود مگر آن که نظام ارزشی ، مذهب و عقاید سیاسی و اهداف حرفه تعهد شود و در رابطه با زندگی خود شروع به ایجاد یک فلسفه برای زندگی خود کند ( کلانسر ، 1996 ) .

بی شک چنین هویتی ، غالباً محصول فرهنگ ، ترتیب خانودگی ، گرایش ها و نگرش های آنان است ، لکن باید توجه داشت که نوجوان در شرایطی بعضاً به معارضه با تأثیرات فرهنگی و خانوادگی بر می خیزد و درصدد است از نو هویتی را بیافریند . مسولیت های اجتماعی ، مشارکت دادن آنها در مسائل مربوط به خود ، ارائه نقش های سازنده و با بعضی از مواردی است که تلاش نوجوان را برای یافتن هویت جهت می دهد و به آن انتظام می بخشد .

از طرفی سعادت و خوشبختی فرد و جامعه به آرامش روح و بهداشت روانی جامعه بستگی دارد .

اخلاق چهرۀ درون ، و انگیزۀ حرکت در جامعه در ریشه نیکی ها و خوبی ها و خمیر مایۀ سعادت فرد و جامعه است . اخلاق حد فاصل میان انسان و حیوان ، فرشته و شیطان .

قرآن مجید در آیات متعدد به نقش « فقر مذهبی و اخلاقی » اشاره نمود و مهم بزرگی از فساد های اجتماعی و اغراف های شخصی را از این عامل خانمان سوز می داند . فقر اخلاقی نه تنها صاحبش را تباه می سازد بلکه وی را تضییع حقوق مردم و گلدمان کردن شخصیت دیگران جرئت می بخشد که تا تاریخ جهان و به ویژه تاریخ اسلام شاهد گویای این ادعاست و باید اعتراف کرد که امروزه هر گونه رنج و عذابی به خاطر تزلزل مبانی اخلاقی است .

این روزها همه جا سخن از تهاجم فرهنگی است . فرهنگ به معنای وسیع کلمه شامل عقاید ، اخلاق ، ارزش ها ، آداب و رسوم ، تاریخ و ادبیات ، در واقع چهرۀ جامعه محسوب می شود ، زیبایها ورزشی های جامعه را در آینه فرهنگ هر قوم و ملتی می توان مشاهده کرد .

بنابراین منظور از تهاجم فرهنگی همان تاخت و تاز دشمنان بر ارزش های اسلامی و عقاید و اخلاق جوانان و ویران ساختن پایه های آن از طریق نشر فساد ، لاابالی گری ، بی ایمانی ، هوا و هوس های سرکش ، بی بند باری و مانند آن است و به عبارتی کشیدن جوانان و جوامع اسلامی به دنبال فرهنگ منحط غربی یا تهی ساختن آنها از یک فرهنگ سازنده و به تعبیر دیگر از دست دادن هویت خویش و گرفتار شدن در یک عالم بی فدی روحی .

از لحاظ روان شناسی هویت ساختار شناختی – روانی تثبیت شده ایی است که در مواجه با اجتماع حاصل می شود . عامل اساسی هویت ، رشد شناختی – روانی و اجتماعی است . این دو عامل با هویت دارای ارتباط تنگاتنگ هستند به نحوی که کلبرگ (1964) روند اجتماعی شدن را تحت تأثیر بوجود آمدن داوری های اخلاقی می داند که طی تماس شناختی فرد با محیط اجتماعی حاصل می شود . کلبرگ معتقد است رشد اخلاقی همان ارزشهای اساس درون فرهنگی است ( به نقل از کتیبانی 1362 ) .

با توجه به مطالب گفته شده اهمیت تشکیل هویت و ارتباط آن با رشد اخلاقی آشکار می گردد و از این رو بدیهی است که پیش بینی کنیم رشد هویت با رشد قضاوت اخلاقی همراه است ( مارسیا ، به نقل از اکبر زاده ، 1376 ) و شاید بتوان یکی از مهم ترین دلایل بی هویتی نوجوان را ناشی از فقدان رشد اخلاقی در آنها دانست در این تحقیق که به بررسی رابطه هویت یابی با رشد اخلاقی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر پرداخته می شود ما بر آنیم تا بواسطه آن ماهیت هویت و عوامل مؤثر در هویت یابی و نقش اخلاق و قضاوتهای اخلاقی در هویت یابی را روشن نماییم . امید است تا با استعانت از پروردگار متعال بتوانیم گامی مؤثر در بر خورد با بحران هویت و اخلاق که دامنگیر بیشتر نوجوان و جوان شده است به پیش نهیم .

بیان مسئله و پرسش های تحقیق

در این طرح تحقیقی رابطه رشد اخلاقی با هویت یابی در دانشجویان رشتۀ علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر در سال تحصیلی 85-84 مورد بررسی قرار می گیرد . 2 متغیر هدف اصلی این تحقیق را مشخص می سازد ، یکی متغییر رشد اخلاقی و دیگری متغیر هویت و هدف اصلی تحقیق روشن ساختن نوع رابطه میان این دو متغییر در مقطع تحصیلی دانشگاهی است .

با توجه به اینکه دو مقوله هویت یابی و رشد قضاوت اخلاقی هر دو به نوعی با شکل گیری شخصیت و نشر افراد مرتبط هستند و به نوعی با هم دارای تعامل و تداخل می باشند پس مسائل مهم ،متنوع و بی شماری از آنها را می توان مطرح نمود و در جهت بررسی آنها به پژوهش پرداخت اما سؤالات اساسی ما در این تحقیق به شرح زیر می باشد :

پرسش اصلی :

1. آیا بین هویت یابی با رشد اخلاقی دانشجویان رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر رابطه معنی داری وجود دارد ؟

پرسش های فرعی :

2 . آیا بین هویت یابی با رشد اخلاقی دانشجویان دختر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر رابطۀ معنی داری وجود دارد ؟

3. آیا بین هویت یابی با رشد اخلاقی دانشجویان پسر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر رابطۀ معنی داری وجود دارد ؟

4 . . آیا بین هویت یابی دانشجویان دختر و پسر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر تفاوت معنی داری وجود دارد ؟

5 . . . آیا بین رشد اخلاقی دانشجویان دختر و پسر رشته علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان شوشتر تفاوت معنی داری وجود دارد ؟

ضرورت و اهمیت موضوع پژوهش

موضوع علم روان شناسی به عنوان یک علم پایه قبل از هر چیز کشف حقایق نهفته در روان آدمی است به همین دلیل بزرگترین فایده یک تحقیق بنیادی نیز رسیدن به یک حقیقت است . اما از دید کاربرد